Autor: Andrzej Kozak © Opublikowano: 21.07.2021 (aktualizacja: 30.07.2021)

---

Kururunfa - efektowna, wręcz poetycko piękna forma, z bardzo brutalnym bunkai. Wysoce zaawansowana, niespotykanie zróżnicowana technicznie i szczególnie wymagająca - nie tylko znajomości ruchów, ale też solidnego wytrenowania fizycznego. Nie bez powodu popularna na zawodach i wymagana na wyższe stopnie mistrzowskie. Powstanie wielu kata spowija mgła tajemnicy, lecz w przypadku Kururunfy mgła ta jest wyjątkowo gęsta.

---

Na ogół przyjmuje się, że Chōjun Miyagi (twórca stylu Gōjū-ryū) kontynuując dzieło swego nauczyciela Kanryō Higashionny (Higaonny), przejął od niego większość form. Według tej teorii Higashionna nauczyłby się Kururunfy w Chinach, w regionie Fuzhou od słynnego mistrza Ryū Ryū Ko (lub jego asystenta – Wai Xinxian'a). Niestety badania historyczne tego nie potwierdzają. Większość form Naha-te (riukiuańskiego pra-stylu Karate) była nauczana jeszcze zanim Kanryō Higashionna wyruszył do Chin. Nie było jednak wśród nich formy Kururunfa. Także starszy uczeń Higashionny – Juhatsu Kyoda (twórca Tōon-ryū) nie miał jej w swoim repertuarze. To by oznaczało, że Kururunfa pojawiła się w Karate dość późno, po śmierci Higaonny i po powrocie Chōjuna Miyagi'ego z Chin.

---

Tej tezy nie podważa istnienie formy Nunfa oraz Hanashiro no Kururunfa (niektórzy twierdzą, że to dwie nazwy tej samej formy) praktykowanej w Shubukan (jednej ze szkół stylu Shōrin-ryū). To wcale nie musi być jakaś starsza forma, lecz wersja stworzona na podstawie wspólnych treningów instruktorów Shuri-te z Chōjunem Miyagim.

---

Wyobraźmy sobie taki scenariusz.

W 1915 r. Chōjun Miyagi odbywa dwie podróże do Fuzhou w Chinach. Odwiedza kilka szkół sztuk walki, gdzie poznaje techniki później wykorzystane w kata Tensho, ale też ogólne zarysy innej tajemniczej formy - być może pochodzącej ze stylu Pięści Smoka. Po powrocie pokazuje je przyjaciołom z parku MATSUYAMA w Naha, nieopodal słynnego osiedla Kumemura, gdzie przez wiele lat spotykali się i wspólnie ćwiczyli liczni mistrzowie sztuki walki, m.in. właśnie Chōjun Miyagi i Kenwa Mabuni (bliscy przyjaciele, późniejsi twórcy stylów Gōjū-ryū i Shitō-ryū). Być może to właśnie dzięki tym spotkaniom i wspólnym treningom powstał pierwszy "prototyp" formy Kururunfa, do którego później dodano rozmaite techniki ćwiczone na Okinawie, a także charakterystyczny, symetryczny układ przemieszczania (embusen).

---

Na marginesie.

Park Matsuyama (Matsuyama Koen) przez wiele, wiele lat był miejscem spotkań entuzjastów sztuk walki, gdzie wymieniano się doświadczeniami i wiedzą, m.in. na temat kata właśnie. Tylko nieliczni Riukiuańczycy (Okinawańczycy) mieli możliwość podróżowania do Chin i czerpania nauk u źródła. Powszechną praktyką było zatem, że ci nieliczni "przywozili wiedzę" z Chin, a następnie dzielili się nią, często w parku Matsuyama właśnie. Istnieje teoria, że to właśnie tam, na podstawie wspólnych studiów, uformowało się wiele kata, m.in. Suparinpei, Sanseru, czy Kururunfa właśnie.

---

Podsumowując.

Jedna cieniutka nitka prowadzi do prawie zapomnianej dziś formy Nunfa/Hanashiro-no Kururunfa w stylu Shōrin-ryū i związanego z nim mistrza Chōmo Hanashiro. Druga nitka, grubsza, prowadzi do wersji stylu Gōjū-ryū oraz Shitō-ryū.

---

No właśnie. Analiza składu kata.

Dociekając kto jest autorem tej zróżnicowanej i oryginalnej formy, pewnym śladem może być to techniczne zróżnicowanie i oryginalność właśnie. W technikach widzimy bowiem syntezę wielu źródeł Karate:

• Kenpo nauczane w Kumemura na Okinawie,
• style Kung-fu: Biały Żuraw, Modliszka, Pięść Smoka,
• Naha-te od mistrzów Seishō Aragaki'ego i Kanryō Higashionny,
• Shuri-te i jego charakterystyczne szybkie, twarde ruchy.

---

Powolne, pełne napięcia ruchy w sanchin-dachi mieszają się tu z technikami szybkimi, dynamicznymi i bardzo brutalnymi. Mamy tai-sabaki, co można przetłumaczyć jako „przestawianie ciała” lub „ruch całego ciała”, termin znany doskonale chociażby w Judo. Mamy różne rodzaje kopnięć i uderzeń, mamy łamanie rąk i nóg przeciwników, uwalnianie się z chwytów (m.in. z podwójnego nelsona), jest nawet uderzenie głową!

---

W Kururunfie - jak wspomniałem powyżej - znajdujemy techniki oryginalne, których próżno szukać w innych kata, ale są też ciekawe podobieństwa i nawiązania do innych form. Przykładowo, charakterystyczne ułożenie dłoni przed splotem oraz dźwignia na łokieć występuje w kata Seipai. Sekwencja mae-geri i mae-hiji-ate jest też w kata Sanseru. 

---

Nazwa - w teorii.

Język japoński z jednej strony jest bardzo homonimiczny, z drugiej zaś jeden zapis można interpretować na wiele sposobów. Nic dziwnego, że zarówno zapisów nazwy „Kururunfa” oraz interpretacji znaczenia jest wiele.

W najpopularniejszym zapisie kanji 久留頓破 wygląda to następująco:

• ku - długo/zawsze
• ru - czekać/bezruch
• run - nagle
• fa - przełamać/przerwać

Czyli - "długo czekaj, nagle przełam" albo "zawsze w bezruchu, nagle przerwij"...

---

Inny zapis - 来留破 - kuru-ru-fa - również sugeruje, by w tej walce zachować spokój, powstrzymać (lub przeczekać) atak przeciwnika, a następnie wrócić z niszczącym kontratakiem.

---

Jeszcze inne spojrzenie na nazwę Kururunfa przedstawił Kenei Mabuni, syn Kenwy, w swojej książce "Pusta Ręka: Esencja Budō Karate" (Empty Hand: the Essence of Budō Karate). Według niego Kururunfa oznacza liczbę 17. Tłumaczy: 17 to święta liczba w Taoizmie, ponieważ wszystko składa się z ciemności oraz jasności (yin-yang). Najwyższa liczba ciemności to 8 (gūsū), a najwyższa liczba jasności to 9 (kisū). Suma 8 i 9 daje 17 właśnie. Mistrz Kenei zaznaczył, że czasem tłumaczenie nazw na liczby, może dać zupełnie nie-religijne wyniki i oznaczać jedynie ilość technik w danym kata. Zaznaczył też jednak, że takie proste wytłumaczenie może być zwodnicze, wszak formy zawierają też techniki ukryte, zatem obliczenie ich ilości może być podchwytliwe. 

---

Nazwa - w praktyce.

Najprawdopodobniej nazwa Kururunfa jest uproszczeniem nazwy starszej. Niektórzy badacze (np. Akio Kinjo) wskazują, że w stylu Smoka (Long Quan) uprawianym w chińskiej prowincji Fukien jest forma Gorunfa (w dialekcie mandaryńskim - Palongfa) co oznacza „Kłamliwe prawo smoka”. Nie ma jednak jednoznacznych dowodów na to, że Chōjun Miyagi uczył się tego stylu. Całkiem możliwe, że widział on pokaz walki w stylu Smoka, zapytał o nazwę formy lub stylu, lecz niedokładnie ją zapamiętał i/lub uprościł według własnego uznania.

---

Jednakże analiza (bunkai) Kururunfy wskazuje, że są tam techniki charakterystyczne dla stylu Smoka. Niektórzy instruktorzy tłumaczą wręcz: „smok rozkłada skrzydła”, „smok wzbija się do lotu”, „smok chwyta ofiarę zębami”, „smok rzuca ofiarą o ziemię”... Poznajesz, który to moment?

---

Piękno tajemnicy.

Omawiając pochodzenie i nazwę kata Kururunfa, wielokrotnie używałem słowa „może”. Tak - spekulujemy, domyślamy się. Nie mamy dokumentów, zapisów historycznych, ani nawet jednoznacznych rozstrzygnięć ze strony autorytetów, badaczy historycznych i mistrzów. Ale to kolejny urok praktyki kata i praktyki Karate w ogóle. Wszak wielu mistrzów mawiało: „Karate to kata, a kata to Karate”.

---