Isshin-ryu » SHITORYU.PL

KATA – SANCHIN

Maciej Kozak — Wed, 26 May 2021 22:00:35 +0000

Autor: Andrzej Kozak © Opublikowano: 27.05.2021 (aktualizacja: 30.07.2021)

Przystępując do opisu kata Sanchin, jest się na straconej pozycji. Na pewno coś się pominie albo napisze coś kontrowersyjnego, z czym ktoś się nie zgodzi. Ale też Sanchin to forma wyjątkowa. O ile Suparinpei jest nazywane „królową kata” lub "koroną", to Sanchin niektórzy nazywają „matką kata” lub "fundamentem".

Zacznijmy od nazwy.

„Sanchin” tłumaczy się jako „Trzy starcia”. Ideogram san 三(trzy) jest oczywisty. Chin natomiast można zapisać na dwa sposoby: 戦 (wojna, walka) lub 鎮 (stłumić, opanować). Zazwyczaj używa się tego pierwszego zapisu. Czemu „trzy starcia”? Interpretacja jest taka, że chodzi poszukiwanie harmonii w sferze SHIN-GI-TAI (duch, technika, ciało) oraz sferze pozycja-mięśnie-oddech.

Ta pierwsza triada, shin-gi-tai to istota Karate-dō. Ani sama psychika, ani same umiejętności, ani wytrenowane mięśnie nie prowadzą do mistrzostwa w sztuce walki. Konieczna jest ich harmonia, połączenie.

W drugiej triadzie (pozycja-mięśnie-oddech) ćwiczący stacza ze sobą trzy walki: opanowując stabilność pozycji, napięcie mięśni oraz technikę oddychania (związaną z gospodarowaniem energią). Wielu uważa, że właśnie to jest kluczem do praktyki kata, a zatem opanowania Karate. Forma Sanchin, mimo że krótka i pozornie łatwa to nauczenia, jest niezwykle trudna do udoskonalenia i trzeba jej poświęcić wiele lat.

Mistrz Tatsuo Shimabukuro, założyciel stylu Isschin-ryū, powiedział: „Sanchin jest fundamentem Karate. Bez Sanchin, Karate nie byłoby Karate. Sanchin przynosi zdrowie i siłę, a bez tego nie moglibyśmy ćwiczyć Karate”. Twórca Uechi-ryū, Kanbun Uechi mawiał jeszcze dosadniej: „W Sanchin jest wszystko”. Do omówienia treningu Sanchin jeszcze wrócimy.

Teraz historia.

I kolejny problem. Niektórzy uważają Sanchin za jedną z najstarszych form sztuk walki, a jej genezy szukają w klasztorze Shaolin. Najpierw w VI wieku „ojciec zen” Bodhidharma miał opracować ćwiczenia oddechowe skorelowane z napinaniem mięśni. Później ponoć dodano ruchy będące technikami walki. Ale to są domysły oparte na mglistych przesłankach. Podobne ruchy zawierały także stare ćwiczenia Tai Chi Chuan (Taijiquan) i wielu innych stylów.

Kolejne wzmianki pochodzą z czasów dynastii Qing, a ściślej – z XVII wieku, kiedy to PODOBNO istniał tzw. Drugi Shaolin, w prowincji Fujian. W okolicach Fuzhou (stolicy) ćwiczono formę San Chien (San Chan) w sztuce walki zwanej Pięść Pięciu Przodków (Wuzuquan). Kata o tej nazwie istnieje zresztą do dziś i jest praktykowane z wielką estymą, także w stylu tygrysa i żurawia. Oczywiście jedna nazwa nie oznacza takich samych ruchów. Niektórzy doliczają się KILKUDZIESIĘCIU wersji tej formy... No właśnie. Czy to nadal jest ta sama forma?

Nas, karateka, najbardziej interesuje Sanchin na Okinawie. Wydaje się, że jako pierwszy przywiózł ją z Fuzhou w 1870 r. Seisho Aragaki (1840-1918). Być może znał ją też Sōkon Matsumura, który już w 1828 r. praktykował w Fuzhou i przywiózł kata Seisan, ale nie nauczał Sanchin jako osobnej formy. Zresztą, ta pierwsza forma Sanchin na Okinawie zapewne niewiele ma wspólnego z obecnie ćwiczoną.

Drugi i najbardziej znany transfer Sanchin na Okinawę jest dziełem Kanryo Higashionny (okin. Higaonna) (1853-1915). Wprawdzie Higashionna, jako uczeń Aragaki'ego, znał już Sanchin, ale podczas swojego pobytu w Chinach (a był tam kilkakrotnie) poznał inną wersję i pogłębił wiedzę o tej formie. Jego nauczycielem był zapewne Xie Zhongxiang znany jako Ryū Ryū Ko. Ale on nie uczył Sanchin (Saam Chien). Forma taka obecna jest jednak w kilku innych szkołach pokrewnych wobec stylu żurawia (np. Pięść Mnicha). Kiedy Higashionna wrócił na Okinawę ok. 1879 roku i zaczął nauczać, kata Sanchin stała się podstawą jego stylu. Ponoć w Naha-te (Shōrei-ryū) przez pewien czas uczono tylko dwóch form - Sanchin i drugiej, dostosowanej do predyspozycji ucznia. Kanryo Higashionna ustalił przemieszczanie: trzy kroki do przodu, obrót, cztery kroki, obrót, krok w przód i krok w tył. Dłonie otwarte. Taką formę przejął najstarszy uczeń - Juhatsu Kyoda (późniejszy założyciel Tōon-ryū). Sukcesor Higashionny - Chōjun Miyagi - uczynił z niej bazową formę stylu Gōjū-ryū, ale zapewne dokonał istotnych zmian: przede wszystkim wprowadził pięści zamiast otwartych dłoni, zmienił ilość kroków i położył nacisk na pracę mięśni.

Na tym nie koniec.

Do „źródła” w Fuzhou w 1897 r. powędrował kolejny Riukiuańczyk - Kanbun Uechi (1877-1948). 19-letni Kanbun chciał uniknąć poboru do japońskiej armii i zrealizować marzenie o uprawianiu sztuk walki. W Chinach przebywał kilkanaście lat. Początkowo trafił do słynnego kojo-dōjō, gdzie... wyśmiewano go za powolność ruchów i powolność w myśleniu. Dalszy trening odbywał zatem w szkole stylu tygrysa i żurawia, prawdopodobnie u mistrza Zheng Xianji.

Na marginesie.

Po powrocie na Okinawę Kanbun Uechi nie chciał nauczać sztuk walki - mimo licznych próśb. Przyczyną było to, że w czasie pobytu w Chinach w 1906 r. Uechi założył szkołę walki, a jeden z jego uczniów zabił sąsiada w bójce, ciosem poznanym w szkole. Dopiero wiele lat później, już mieszkając w Japonii, przyciśnięty przez biedę zgodził się otworzyć szkołę, którą nazwał Pangai-noon. Ideogramy tej nazwy można tłumaczyć jako „pół-twardo, pół-miękko”, lecz sam Uechi twierdził, że nazwa ma wyrażać szybkość wykonywanych form. Kenwa Mabuni (który przeprowadzał wywiad z Uechim do artykułu o historii Kenpō) zasugerował mu jednak zmianę nazwy i tak Uechi-ryū stał się jednym z okinawskich stylów karate.

Sanchin jest absolutnie fundamentalną formą w Uechi-ryū. Kanbun Uechi nie uczył żadnej innej formy zanim uczniowie nie opanowali tejże właśnie. Wydaje się, że wersja ta zachowała najwięcej ze swej pierwotnej surowości - przede wszystkim otwarte dłonie i cztery kierunki. Ale to drugie niekoniecznie świadczy o jakimś dawnym pierwowzorze. Niektórzy twierdzą, że najstarsze ćwiczenia, te wywodzące się z północnego Shaolin, wykonywane były w miejscu, bez jakiegokolwiek przemieszczania.

Dziś najbardziej znana jest wersja Sanchin opracowana przez twórcę stylu Gōjū-ryū - Chōjuna Miyagi'ego. Bardzo podobnie ćwiczy się też w Shitō-ryū, Tōon-ryū i w Kyokushin (oraz pochodnych). Trochę inna, ale w istocie podobna jest wersja Isshin-ryū. Z kolei najdłuższe (aż 5-minutowe) Sanchin jest w Chitō-ryū - łączy w sobie elementy z wersji Gōjū-ryū i Uechi-ryū oraz dodaje techniki znane z kata Tensho. Bardzo podobne ćwiczenie pojawia się w niektórych szkołach Shōrin-ryū, ale nie jest traktowane jako osobne kata.

Zaskakujący

wydaje się brak formy Sanchin w stylach Shotokan i Wadō-ryū, a także w Shōrin-ryū (spadkobiercy stylu Shuri-te). Wydaje się, że Gichin Funakoshi skupiał się na formach przekazanych mu przez mistrzów Azato i Itosu. Te kata przekazał Hironori Ōtsuce. Wśród nich są formy pochodzące z Naha-te i spełniające funkcje, jakie ma Sanchin. Te formy to Hagetsu (Seisan) i Sochin w Shotokan, oraz Seishan (Seisan) w Wadō-ryū.

Czyżby Anko Itosu nie znał Sanchin?

Wątpliwe.

Sensowna wydaje się teoria, według której przyczyną „zniknięcia” Sanchin z Shuri-te jest wprowadzenie Karate do programu szkół na początku XX wieku. Władze szkolne miały wątpliwości, czy praktyka Sanchin jest bezpieczna dla zdrowia. Obawiano się, czy osoby mające problemy z pracą serca i z ciśnieniem nie powinny wykonywać takiego ćwiczenia. Itosu chciał uniknąć problemów i po prostu skreślił Sanchin z listy, co nie znaczy, że ją zapomniał.

Także współcześnie na ogół unika się Sanchin na wczesnym etapie praktyki. Ta forma podnosi tętno, uruchamia płuca i krążenie krwi. Taki trening jest to dobry dla serca, tętnic, skóry, układu limfatycznego. Niektórzy też nazywają Sanchin "bodybuilding kata" (dosłownie "forma kulturystyczna"). Ale nieumiejętne ćwiczenie może być ryzykowne, szczególnie dla osób z wadą serca lub na zbyt niskim poziomie technicznym. Dobry instruktor powinien wiedzieć, czego uczyć jakich uczniów. Chōjun Miyagi uważał podobnie i dlatego nie uczył Sanchin osób początkujących.

Pozytywny efekt Sanchin odnosi się też do sfery psychicznej. Trening tej formy pobudza pamięć, reguluje oddech, uspokaja, uczy koncentracji, oczyszcza umysł. To są pierwotne funkcje kata.

A co z bunkai?

Niektórzy szukają bunkai (interpretacji) formy Sanchin w walce. To błąd. Tytułowe „trzy walki” odbywają się bowiem wewnątrz naszego ciała i umysłu. Celem Sanchin nie jest nauka technik obrony, lecz pobudzenie naszego tenden, środka ciała, miejsca gromadzenia się energii ki oraz inne efekty opisane wcześniej. Jeśli się zastanowimy, dojdziemy do wniosku, że układają się one w uniwersalną receptę na osiągnięcie prawdziwego celu sztuki walki.

Trenujemy.

Po pierwsze - nogi. Siła ciosu (lub bloku) opiera się na wsparciu pozycji nóg. Po drugie - prawidłowa praca całego ciała zapewnia stabilność, równowagę. Po trzecie - mięśnie odpowiedzialne za szybkość i skuteczność techniki. Po czwarte - praca przepony i oddychanie pozwalające na uruchomienie naszej wewnętrznej energii oraz wykorzystanie pełnego potencjału naszej kondycji. Po piąte - opanowanie umysłu, kontrola emocji. Czegóż chcieć więcej?

Kata Sanchin ćwiczy się w charakterystycznej dla Naha-te pozycji sanchin-dachi. To wysoka pozycja zapewniająca wszechstronną stabilność. Najpierw uczymy się pozycji nóg, kontrolujemy opuszczone barki, potem napinamy mięśnie (brzuch, ręce, nogi, pośladki). Ćwiczymy ZANSHIN - czujność, uważność. Oddychanie zwane IBUKI pomaga w osiągnięciu harmonii ciała i umysłu, uczy gospodarowania tlenem i energią. Aby pokazać ruch przepony i mięśni brzucha, formę Sanchin często wykonuje się bez górnej części gi (stroju). Przemieszczanie następuje krokiem suri-ashi - stopa przesuwa się łukiem, niemal jedynie gładząc podłoże.

„Oklep”.

Często mylnie utożsamiany z wyrabianiem twardości, odporności na ciosy. Wyjaśniam. Niektóre style stosują ćwiczenie SHIME, co w wolnym tłumaczeniu znaczy „dokręcanie śruby”. Podczas gdy uczeń wykonuje ćwiczenie, instruktor w kontrolowany sposób uderza go w wybrane mięśnie, lekko popycha i pociąga w różne strony. Nie chodzi o żaden „test twardości” - to nieporozumienie. Chodzi o sprawdzenie napięcia mięśni, siły, oddychania i stabilności. Dobry nauczyciel nie zrobi uczniowi krzywdy, nawet podczas tak wymagającego ćwiczenia. A oporności na ciosy nie da się wyćwiczyć poprzez ich częste przyjmowanie. Mówi się, że nie ma przeciwników odpornych na ciosy, a są jedynie źle trafieni.

Podsumowując.

Sanchin to krótkie kata, a ruchy można zapamiętać na jednym treningu. W praktyce jednak, mamy tu mnóstwo elementów, których nie dostrzega się na początku. Zrozumienie ich, opanowanie, a następnie zsynchronizowanie - zajmuje lata i to jest najbardziej fascynujący aspekt treningu tej formy. Opanowanie ruchów to dopiero początek drogi, którą budoka musi przejść sam. Poznając Karate i siebie samego.

Artykuł KATA – SANCHIN pochodzi z serwisu SHITORYU.PL.

KATA – KŪSHANKŪ

Maciej Kozak — Fri, 14 May 2021 22:00:51 +0000

Autor: Andrzej Kozak & Maciej Kozak © Opublikowano: 15.05.2021 (aktualizacja: 20.04.2022)

Kūsankū – człowiek, mit, legenda. I kata. Cała grupa kata. W pisowni też zamiennie Kūshankū, Kankū lub Kōsōkun. Pisownia to jednak najmniejszy problemem w tej niezwykłej i tajemniczej opowieści.

Różne nazwy wynikają z różnego sposobu odczytywania imienia chińskiego mistrza sztuk walki, który zainspirował twórców tychże kata (którymi byli najprawdopodobniej „Tode” Sakugawa oraz Chatan Yara oraz ich uczniowie później).

Ale.

Kim był mistrz Kūsankū?

Wiemy, że przebywał na Okinawie kilka lub kilkanaście lat i wywarł ogromny wpływ na historię powstania Karate. Źródła są skąpe i niejednoznaczne. Ponadto wielość imion sugeruje, że może chodzić nie o jedną, ale o kilka osób! Na Okinawie nazywano go Kō-sō-kun, co można przetłumaczyć jako... „pan wysoki urzędnik publiczny”. A więc nie imię, lecz rodzaj tytułu. A może był to rodzaj pseudonimu? Czy może mówiono Kū-Shan-kū, co daje nowe tłumaczenia i pole do kolejnych domysłów?

Mamy jeden solidny trop: ŌSHIMA HIKKI.

Tłumaczony jako „incydent/wypadek w Ōshimie”, jest to rozległy zapis wydarzenia z 1762 roku, kiedy to statek płynący z Królestwa Riukiu do Japonii (konkretnie do Satsumy - japońskiej prowincji, której w tamtym czasie Riukiu podlegało) rozbił się na brzegu małej wyspy Ōshima. Autor tego dokumentu, konfucjański uczony imieniem Tobe, wykonał olbrzymią pracę. W swej relacji zawarł m.in. listę załogi, inwentarz wiezionych towarów, daty, rozmaite rysunki, zasłyszane opowieści i zapisy rozmów z rozbitkami. Jeden z nich, kapitan statku o imieniu Shiohira, w rozmowie wspomniał pewnego chińskiego mistrza sztuk walki, imieniem Kūsankūn, który w roku 1756 przybył do Riukiu wraz z kilkoma uczniami i demonstrował niezwykłe techniki walki. Czy to nasz Kūsankū?

W historii Karate faktycznie piszemy o chińskim konsulu KWANG SHANG FU (jap. KU-SAN-KU), który w roku 1756 przybył do Riukiu, a w 1761 dał słynny pokaz w Shuri. A może... był to QUÁN KUÍ - członek poselstwa chińskiego przebywający w Riukiu na misji dyplomatycznej w latach 1756-57?

A może...

Kūsankū nigdy nie istniał?

Niektórzy badacze stawiają hipotezę, że nazwa Kūshankū odnosi się nie do osoby, lecz do sztuki walki, jakiej uczył Takaharę, Chatan-Yarę i Sakugawę ktoś zupełnie inny, a mianowicie mistrz Bazi-Chuan (wczesnego Tai-Chi-Chuan) o imieniu WANG XONG YUE. Nieprawdopodobne? Nie bardziej niż inne teorie.

To może...

Wróćmy do kata, dobrze?

Nazwa tej formy oznacza „Kontemplację nieba”. Ewentualne dodatki do nazwy rozróżniają poszczególne wersje i interpretacje mistrzów. Mamy zatem Kushanku, Kushanku-dai, Kushanku-sho, Shiho-Kushanku, Chatan Yara Kushanku, Chibana-no Kushanku, Kuniyoshi-no- Kushanku, Kishimoto-no Kushanku, a w Karate Shotokan odpowiednio: Kanku-dai, Kanku-sho... Czy to wszystko? Nie. Ale idziemy dalej.

„Kata” to pojęcie japońskie oznaczające „forma”. Dla chińskich mistrzów natomiast pojęcia „forma” i „styl” były nieodróżnialne. Ćwiczenie formalne (hsing) było swoistą ekspresją danego stylu i wyrażało jego ideę „w pigułce”. Dlatego mistrz uczył tylko jednej formy (góra kilku), zazwyczaj bardzo długiej, zawierającej większość technik danego stylu. Tak więc jest bardzo prawdopodobne, że Chatan Yara i Sakugawa pobierali nauki u jednego chińskiego mistrza, a po jego śmierci (lub wyjeździe z Okinawy) ułożyli jedną formą (lub każdy swoją jej odmianę) i nazwali ją Kūshankū.

Sprawa wyjaśniona? Nie.

Kata Chatan Yara Kushanku jest uważana za najstarszą, surową, ortodoksyjną. Nie chodzi tu jednak o spektakularną formę pokazywaną dziś na zawodach, lecz o starą wersję ćwiczoną do dziś na Okinawie, bardzo podobną do oryginalnej formy Kūshankū, w stylu Shōrin-ryū (Matsubayashi-ryū).

Problemem jest sam mistrz Yara z wioski Chatan.

Standardowo już postać ta owiana jest mgłą tajemnicy. Wiemy jednak, że faktycznie pochodził z wioski Chatan, prawdopodobnie miał na imię Kitani i od 12 roku życia ćwiczył sztuki walki u pewnego chińskiego nauczyciela z osiedla Kumemura. Czy ten nauczyciel to Kūshankū? Kwang Shang Fu? Wang Xong Yue? Raczej nie.

Ponadto, mistrz Yara kilkakrotnie podróżował do Chin i tam również doskonalił swe umiejętności. Był człowiekiem wykształconym, o szerokich horyzontach. Rozumiał rożne aspekty technik. Znał język chiński, znał sposoby kumulowania energii Ki (Chi), znał czułe punkty ludzkiego ciała. Ale kiedy żył? Pierwsze wzmianki o nim pochodzą z XVII w., mógł więc być wręcz nauczycielem Takahary i Sakugawy. Z drugiej strony powiada się, że uczył Sōkona Matsumurę, a nawet Chotoku Kyana (1870–1945) – a to już jest absurd, bo musiałby żyć ponad 200 lat! No, ale przecież mogło być kilku mistrzów Yara - ojciec, syn, wnuk... Wszak rodzina Yara żyje na Okinawie nawet po dziś dzień. Spotkałem się też z teorią, że mistrz Yara nie ułożył żadnego kata, a Chatanyara-Kusanku czy Chatanyara-no sai są dziełem jego ucznia - „Tode” Sakugawy. Poza tym, pierwsze źródła pisane wspominają o Chatan-Yara-Kusanku dopiero w latach 50. XX wieku. Czemu nie wcześniej?

Mniej mglista jest historia mistrza Sakugawy.

Żył w latach 1733-1815. Nosił przydomek „Tode” - „Chińska Ręka” (tak jak wtedy nazywano wczesne Karate). Praktykował sztuki walki Te, Kenpō i Kobudō. Znał wielu ówczesnych ekspertów. To może wskazywać, że właśnie w jego osobie zbiegają się różne nitki przekazu, i że to jego sztuka walki była syntezą, od której zaczyna się historia Karate.

Wielu historyków pisze, że to Sakugawa ułożył kata Kushanku około roku 1790, na podstawie swych treningów z Yarą, Takaharą i tajemniczymi chińskimi nauczycielami. Następnie swoją sztukę przekazał trzem starszym uczniom: Makabe, Matsumoto, Okudi oraz jednemu, bardzo wtedy młodemu, Sōkonowi Matsumurze. Bardzo prawdopodobne jest, że to Matsumura właśnie wprowadził zmiany w wykonaniu formy Kushanku i swoich uczniów (m.in. Ankō Itosu) nauczył już „swojej” wersji. Co ciekawe, jeśli porównamy styl wnuka Matsumury imieniem Chitose ze stylem Ankō Itosu, to zobaczymy ogromne różnice. Może być tak dlatego, że „Bushi” Matsumura nie uczył per se, tylko raczej inspirował, wskazywał kierunek.

Wróćmy do formy Kushanku.

Oraz jej wielu wersji.

Tradycyjną wersję tej formy Matsumura przekazał Chōtoku Kyan'owi (1870-1945), który potem nauczył jej swoich uczniów: Tatsuo Shimabuku, Zenryō Shimabukuro i Shōshin'a Nagamine. Ta wersja praktykowana jest dziś w szkołach Shōrin-ryū i Isshin-ryū, oczywiście z pewnymi różnicami. Swoje wersje Kushanku stworzyli też Chōshin Chibana (Chibana-no Kushanku) oraz Shinkichi Kuniyoshi (Kuniyoshi-no Kushanku).

Shinkichi Kuniyoshi (1848-1926) był potomkiem klanu Sa. Nie stworzył własnej szkoły, lecz uczył kilku znanych wojowników i tak zapewne przetrwała jego wersja Kushanku, podobna do najstarszych wzorów. Kata w wersji Chōsin'a Chibana jest nowsza, ale też mocno nawiązuje do tradycyjnej formy. Chibana znany był z tego, że przywiązywał dużą wagę do ortodoksyjnych kata.

Inna wersja, Kishimoto-no Kushanku, stała się ostatnio bardziej znana dzięki Sandrze Sanchez (wielokrotnie utytułowanej hiszpańskiej mistrzyni i zawodniczki kata – nr 1 w rankingu WKF, w chwili pisania tego artykułu). Pochodzi ona (forma, nie zawodniczka!) z małego stylu, który jednak ma korzenie w dōjō Matsumury. Tam miał praktykować protoplasta tegoż stylu Soko Kishimoto.

I tak docieramy wersji stworzonych pod koniec XIX w. przez Ankō Itosu. Nieco uproszczona wersja formy bazowej otrzymała nazwę Kushanku-dai (duża), ale pojawiła się też forma Kushanku-sho (mała). Nazwy jednak są zwodnicze, ponieważ „mała” wcale nie jest krótsza od „dużej”. Uważa się, że obie formy powstały na bazie jednej wcześniejszej, ale w „sho” pojawiają się też zupełnie nowe techniki. Być może pochodzą one z legendarnej, zaginionej formy Channan, która też legła u podstaw cyklu kata Pinan.

Pojawia się też kolejna forma -Shiho-Kushanku („Cztery Kierunki Kushanku”), która jest przeróbką Kushanku-dai z przemieszczaniem w innych kierunkach. Podobno przy ułożeniu tej formy pomagał ulubiony uczeń Itosu - Kenwa Mabuni (1889-1952) - twórca stylu Shitō-ryū, który wszystkie znane sobie wersje Kushanku (czyli chyba wszystkie możliwe) włączył do swego stylu.

Czy to znaczy, że...

Ankō Itosu rozwodnił oryginalne Kushanku?

Nie. Historycy oraz mistrzowie Karate zwracają uwagę, że uproszczenie tradycyjnej formy oraz stworzenie nowych kata na potrzeby nauki w szkołach to tylko narzędzie do modernizacji i popularyzacji Karate. Ale Itosu nie zapomniał o starych formach i jak najbardziej zależało mu na ich zachowaniu. Ich trening jednak miał odbywać na o wiele wyższym poziomie zaawansowania i wtajemniczenia, niż w przypadku rekreacyjnego, „szkolnego” Karate. Więcej o tym wątku można przeczytać w osobnym artykule o mistrzu Ankō Itosu.

I tak docieramy do Kanku-dai i Kanku-sho, czyli wersji ułożonych przez Gichina Funakoshi - twórcę stylu Shotokan. Kanku-dai to ponoć ulubiona forma mistrza „Shoto”. Wykonał ją m.in. podczas pokazu w 1922 r. zapewne jeszcze jako Kushanku. Pierwsza wzmianka o nazwie Kanku-dai pochodzi natomiast z 1935 r.

Zmiany w wersji Shotokan nie są wielkie. Wprowadzono pozycję han-kokutsu-dachi, kopnięcie yoko-geri i kilka drobiazgów. Podobnie w przypadku Kanku-sho. Choć ta forma do programu Shotokan została włączona dopiero na początku lat 40. Najprawdopodobniej syn Funakoshi'ego, Gigō, poznał Kushanku-sho podczas treningów u Kenwy Mabuniego, a następnie wraz z ojcem dostosował ją do stylu Shotokan.

Dziś większość szkół przygotowujących swoich uczniów do zawodów sportowych włączyła do swego programu spektakularne formy Chatan-Yara Kushanku i Chibana-no Kushanku, o których pisałem wcześniej. Najbardziej znaną jest jednak Kushanku-dai – długa, urozmaicona, bazowa.

Ponieważ współtworzył ją Itosu, forma ma dosyć symboliczną interpretację i początkowo jest trudna do odczytania. XVIII-wieczni mistrzowie nie pozostawili żadnych opisów, po Matsumurze zostały głównie wskazówki filozoficzne, a nie techniczne. Z drugiej strony wiadomo, że wszyscy znani byli z ogromnej skuteczności w walce realnej.

Osoby nie związane z Karate i dalekowschodnimi sztukami walki na ogół nie dostrzegają realizmu w kata, a filozofię nazywają „zbędną otoczką”. O zgrozo, czasem też i niektórzy karateka stawiają tego rodzaju tezy. Powodem może być to, że do głębszego sensu sztuki walki dochodzi się latami, na drodze karkołomnego treningu. Jeden ruch w kata czasem symbolizuje 3-4 różne techniki, możliwe do zastosowania w zależności od sytuacji. Nawet jeśli nasza interpretacja różni się od oryginału Kūsankū i Sakugawy, to na pewno pogłębia naszą sztukę i podąża ku tej samej intencji Karate-dō. Odczytywanie różnych aspektów bunkai oraz oyo, jest łatwiejsze dla osoby długo praktykującej Karate i rozumiejącej ukryty sens.

Kończymy opowieść o Kūshankū.

Współczesną notą.

RIKA USAMI, przez wielu nazywaną „Królową Kata”, zdobyła mistrzostwo Japonii wykonując kata Kosokun-dai w sposób wcześniej nie widziany, idealnie wyważony między techniczną poprawnością i atletycyzmem, nie wspominając o sile, szybkości i gracji, doskonale oddających piękno sztuki Karate. Jednakże, to inny jej występ przeszedł do historii.

W 2012 roku, w Paryżu, Rika Usami zdobyła mistrzostwo świata wykonując formę Chatan Yara Kushanku. 12-tysięczna publiczność nagrodziła mistrzynię ponad 5 minutową owacją na stojąco. Rika Usami nie mogła powstrzymać łez wzruszenia (podobnie jak jej sensei, Soke Inoue Yoshimi). Jest to jeden z najpiękniejszych momentów we współczesnym Karate. Klip z tego wydarzenia na YouTube ma ponad 17 MILIONÓW wyświetleń i inspiruje karateka na całym świecie po dziś dzień. Obejrzyj go poniżej. Teraz.

Artykuł KATA – KŪSHANKŪ pochodzi z serwisu SHITORYU.PL.

Isshin-ryu » SHITORYU.PL

KATA – SANCHIN

SANCHIN

TRZY STARCIA

KATA – KŪSHANKŪ

KŪSHANKŪ

HISTORIA. ZAGADKA. FORMA.